Tüm yazılar
Rehberler

Solana Token Decimals: 6 mı 9 mu, Neden Önemli

Solana token decimals nedir: 6 (Pump.fun, USDC) ile 9 (SOL) farkı, neden önemli ve nasıl seçilir? Bir kez seçersiniz, sonra değişmez.

12 dk okuma J Tools Editorial
Siyaha yakın bir yüzeyde 1.000000 değerinde sabitlenmiş kilitli mekanik bir kadran, yanında kadife üzerinde kırılmış pirinç bir anahtar

Token oluşturma formundasınız, her şey yolunda gidiyor, derken karşınıza "decimals" kutusu çıkıyor ve ne yazacağınızı bilmiyorsunuz. Solana token decimals ayarı tam da bu kutu, yani tokenınızın virgülden sonra kaç basamağı olacağını belirleyen sayı. İlk bakışta önemsiz görünür ama bir kez yazıp tokenı bastığınızda bir daha asla değişmez. İyi haber: doğru sayıyı seçmek için geliştirici olmanıza gerek yok, çoğu durumda cevap herkes için aynı. Hadi formun başında otururken hızlıca karar verelim, sonra nedenini sade bir dille açıklayalım.

Hemen netleştirelim: emin değilseniz varsayılan olarak 6 seçin. Çoğu büyük Solana tokenı bunu kullanır. Ama nedenini anlamak, ileride pişman olmamanızı sağlar.

Solana token decimals nedir, gerçekte ne anlama gelir?

Decimals, bir tokenın virgülden sonra kaç basamağı olabileceğidir. Başka bir deyişle tokenı ne kadar ince dilimlere bölebileceğinizi belirler. Lira ve kuruşu düşünün: 1,25 lira yazabilirsiniz ama 1,255 lira yazamazsınız, çünkü para virgülden sonra iki basamakla, yani "2 decimals" ile çalışır. Dolar da aynı: 1,25 dolar vardır, 1,255 dolar yoktur. Tokenler de bu mantıkla çalışır, sadece basamak sayısını siz seçersiniz.

Seçenekler, en küçük parçanın boyutuna göre şöyle ayrışır:

  • 9 decimals: en küçük parça 0,000000001 olur. Çok ince.
  • 6 decimals: en küçük parça 0,000001 olur. Çoğu işe yeter.
  • 2 decimals: en küçük parça 0,01 olur. Tıpkı kuruş gibi.
  • 0 decimals: hiç virgül yok, sadece tam sayılar. 1, 2, 3 alabilirsiniz ama 0,5 alamazsınız.

SPL token (Solana'nın standart token biçimi) oluştururken bu sayıyı siz yazarsınız ve token mint edildiği, yani zincirde oluşturulduğu anda kilitlenir. Supply (toplam kaç coin var) ile karıştırmayın, ikisi tamamen ayrı şeyler. Herhangi bir supply, herhangi bir decimals ile eşleşebilir.

Neden önemli: çok düşük fiyatlarda alım satım

Bu alanın asıl önemi, formda neredeyse hiç anlatılmayan bir noktada. Decimals, fiyat çok düşerse tokenınızın hâlâ alınıp satılabilir kalıp kalmayacağını belirler.

Bir örnekle düşünelim. Bir memecoin (topluluk ya da şaka amaçlı, genelde çok ucuz bir coin) çıkardınız ve fiyatı 0,000003 dolara kadar düştü. Eğer tokenınızın sadece 2 decimals'i varsa, alınıp satılabilen en küçük parça 0,01 token olur; daha ince bir parça yoktur. Sonuç: piyasadaki alım satım fiilen donar, çünkü normal bir işlem yapmaya yetecek kadar küçük bir dilim kalmaz.

Aynı token 6 ya da 9 decimals'e sahip olsaydı, fiyat ne kadar düşerse düşsün minicik parçalar hâlâ rahatça el değiştirebilirdi. Ucuz işlem görecek tokenlerde ince bölünebilirlik bu yüzden hayati. Decimals seçmek aslında tek bir soruyu cevaplamaktır: fiyat çok düşerse tokenım hâlâ alınıp satılabilir mi?

Yan yana iki cam ölçü şişesi: soldakinde 6 kalın, sağdakinde 9 ince ölçü çizgisi var, ikisinde de aynı yükseklikte aynı amber damla duruyor

Ham miktar mı, ekran miktarı mı? Perde arkasındaki matematik

Zincir üstünde tokenınızın miktarı hiçbir zaman "1,5 token" gibi tutulmaz. Solana her bakiyeyi tam sayı olarak saklar. Bu tam sayıya ham miktar (base unit, yani en küçük birim) denir. Cüzdanda gördüğünüz okunur sayı ise ekran miktarı. İkisini birbirine çeviren tek şey decimals.

Formül basit ve iki yönlü çalışır. Buradaki 10^decimals, "10 üzeri decimals" demek, yani 6 decimals için 1.000.000, 9 decimals için 1.000.000.000:

  • Ham miktar = ekran miktarı × 10^decimals
  • Ekran miktarı = ham miktar ÷ 10^decimals

6 decimals'te bir tam token, zincirde 1.000.000 ham birim demektir. 9 decimals'te aynı bir token, 1.000.000.000 ham birim olur. Yani decimals, tek bir tokenın zincirde kaç ham birime karşılık geldiğini belirler: 6 decimals'te bir milyon, 9 decimals'te bir milyar.

Ekranda görülen6 decimals ham miktar9 decimals ham miktar
1 token1.000.0001.000.000.000
0,5 token500.000500.000.000
0,000001 token11.000
en küçük parça1 (0,000001 token)1 (0,000000001 token)

Tablonun son satırındaki 1 rakamı önemli. Ham tarafta 1'in altına inemezsiniz, çünkü tam sayıdır. En küçük parça her zaman bir ham birimdir ve o birimin ekran değeri decimals'e bağlıdır. 6 decimals'te bu 0,000001 token, 9 decimals'te 0,000000001 token olur. "Neden önemli" bölümündeki donma sorununun sebebi tam olarak bu: decimals düşükse en küçük parça büyük olur ve fiyat dibe vurduğunda bu parça işlem yapmak için fazla kaba kalır.

Bir tokenın gerçek decimals değerini ve ham miktarlarını görmek isterseniz, token durumu okuma aracıyla doğrudan zincirden okuyabilirsiniz. Ücretsizdir ve cüzdanların kullandığı sayıların aynısını gösterir.

Bir kez ayarlanır ve kalıcıdır

Decimals, tokenı mint ettiğiniz (zincir üstünde oluşturduğunuz) anda sabitlenir ve bir daha asla değişmez. Ne sizin ne de bir başkasının değiştirme yetkisi vardır. Adı değiştirebilirsiniz, logoyu yenileyebilirsiniz, coin yakarak supply'ı düşürebilirsiniz, yetkileri kilitleyebilirsiniz, ama decimals'e dokunamazsınız.

Yanlış seçtiyseniz tek "çözüm", sıfırdan yepyeni bir token mint edip herkesi ona taşımaktır. Bu da pratikte tüm lansmanı baştan yapmak demek: yeni token, yeni likidite, sıfırdan kazanılacak güven. Zahmetli ve aslında kaçınılabilir bir iş. O yüzden bu kutuya yazacağınız sayı için şimdi otuz saniye ayırın ve bilerek seçin. Bunu geri alınamaz bir karar olarak görün, çünkü öyle.

Hangi token için hangi sayı?

En basit yol, büyük tokenlerin gerçekte ne kullandığına bakmak. İşte güncel bir referans tablosu:

DecimalsKim kullanıyorSize ne zaman uyar
9SOL'un kendisi, wrapped SOL (standart token biçimine konmuş SOL), staked SOL (ödül için kilitlenmiş SOL) türevleriTokenınız doğrudan SOL'a bağlıysa
6USDC, USDT (dolara yakın kalmayı amaçlayan stablecoinler), çoğu kullanım amaçlı token ve Pump.fun memecoinleriÇoğu durum, varsayılan tercih (Pump.fun'da otomatik 6)
5BONKNadir, özel bir gerekçeniz yoksa tercih etmeyin
2Kesirli hisse tarzı tokenlerKuruş gibi 0,01'lik bölünme yeterliyse
0NFT tarzı tokenler, her cüzdana tek oy veren yönetişim tokenleriHiç kesir gerekmiyorsa

Tablodaki en önemli satır 6, çünkü 2026'da memecoin dünyasının fiili varsayılanı bu. Bunun çok somut bir sebebi var: Pump.fun her tokenı 6 decimals ve sabit 1 milyar supply ile oluşturur. Lansman ekranı size sadece adı, sembolü ve görseli seçtirir. Decimals (6) ve supply (1 milyar) platform tarafından sabitlenir, decimals kutusunu görmezsiniz bile. Memecoinlerin en çok doğduğu platform bu sayıyı koda gömdüğü için 6, memecoinlerde kendiliğinden standart hâline geldi. Pump.fun'da token decimals sorusunun cevabı bu yüzden hep 6.

SOL'dan 9'u kopyalamak neden genelde hata?

Birçok kişi "SOL'da 9 var, ben de 9 yazayım" diye düşünür. Bu rahat bir refleks ama çoğu zaman yanlış. SOL'un 9 decimals'e sahip olmasının bir sebebi var: SOL, ağ işlem ücretlerini ödemek için kullanılan yakıttır. Çok minik miktarlara bölünebilmesi gerekir, çünkü ücretler bazen mikroskobik tutarlardır.

Sizin tokenınızla ağ ücreti ödenmez. O yüzden SOL'a gerçekten bağlı bir şey yapmıyorsanız (wrapped ya da staked SOL gibi), 9'u kopyalamanın hiçbir faydası yok. Üstüne bir de zararı var: cüzdanda kullanıcılara çok uzun, okunması zor sayılar gösterir. 1,000000000 görmek, 1,000000 görmekten çok daha yorucu. Küçük bir detay gibi görünür ama insanlar ekranda anlamadıkları uzun sayıdan rahatsız olur. Aynı bilgiyi daha temiz gösterebilecekken neden gözleri yorasınız?

Eski model bir yazar kasa makbuza boş hane yuvaları basıyor, decimals kadranının sıfırlama kolu ise yerinde yok

Hızlı karar rehberi

Formun başındaysanız şu soruları sırayla geçin ve size uyan ilk cevapta durun. On saniye sürer:

  1. Tokenınız SOL'a mı bağlı (wrapped ya da staked SOL)? 9 kullanın.
  2. Stablecoin (yaklaşık bir dolar değerinde kalması beklenen token, USDC gibi) mi, ya da uzun süre DeFi'de yaşayacak bir kullanım tokenı mı? 6 kullanın.
  3. Bir doların altında işlem görecek bir memecoin mi? 6 kullanın. Pump.fun'da lansman yaparsanız zaten otomatik 6 olur.
  4. NFT gibi mi, ya da her cüzdana tek oy veren yönetişim tokenı mı? 0 kullanın (0,01'lik parçalar lazımsa 2).
  5. Emin değil misiniz? 6 seçin. Çoğu büyük Solana tokenının kullandığı, en güvenli ve en tanıdık seçim bu.

Bir not: 18 kullanmayın. O Ethereum'un alışkanlığı. Solana teknik olarak izin verir ama cüzdanlar ve borsalar 9'un ötesinde güvenilir biçimde test edilmemiştir. Herkesin kullandığı 0-9 aralığında kalın.

Token decimals nasıl seçilir sorusunun kısa cevabı bu listede. Daha derin bir karşılaştırma isterseniz token oluşturma rehberleri bölümümüze göz atabilir veya Solana etiketli tüm yazılarımıza bakabilirsiniz.

Decimals, supply ile nasıl birlikte çalışır?

Decimals ile supply ayrı iki alandır, ama zincirde ikisi çarpılır. Tokenınızın tüm arzı ham birim cinsinden şu kadar tutulur: toplam ham birim = supply × 10^decimals. 1 milyar arz ve 6 decimals seçtiyseniz, zincir arka planda 10^15 (bin trilyon) ham birim sayar. Sizin gördüğünüz 1 milyar, makinenin gördüğü bin trilyon.

Bu çarpımın bir tavanı var. Solana miktarları 64 bitlik tam sayıda (u64) tutar ve bu tipin üst sınırı yaklaşık 18,4 kentilyon, yani 20 haneli bir sayı. Supply çarpı 10^decimals bu sınırı aşarsa, o arz zincirde temsil edilemez. Normal projelerde bu sınıra yaklaşmazsınız. 1 milyar arz ile 6 decimals bile tavanın binlerce kat altında kalır. Ama uç bir örnek düşünün: on trilyonlarca arz ve 9 decimals birlikte istenirse, çarpım u64 tavanını geçer ve mint bu haliyle mümkün olmaz.

Pratik sonuç şu. Yüksek arzla yüksek decimals'i aynı anda zorlamak sizi görünmez bir duvara toslatabilir. Çoğu memecoin ve kullanım tokenı için 1 milyar arz ve 6 decimals rahat, güvenli ve tanıdık bir kombinasyon. Arz tarafında ne seçeceğinize karar verirken token arz stratejisi yazımıza bakabilirsiniz. Decimals'i o karardan bağımsız düşünün.

j.tools üzerinde decimals seçmek

j.tools, 40'tan fazla kodsuz aracı olan bir Solana araç setidir: token oluşturma, Pump.fun'da lansman, bir tokenın güncel durumunu okuma, coin yakma, yetkileri kilitleme ve daha fazlası. Türkçe ve İngilizce dahil on yedi dilde çalışır, geliştirici olmayan birinin basit bir formla iş görmesi için tasarlandı. Güvenlik tarafında net bir çizgisi var: özel anahtarınızı (private key) asla istemez. Kendi cüzdanınızı bağlarsınız ve her işlemi tek tek kendiniz onaylarsınız.

Decimals'in karşınıza çıktığı araçlar şunlar:

Token zaten oluştuysa ve başka şeyleri düzeltmek istiyorsanız: coin yakma aracıyla supply'ı düşürebilirsiniz (ücretsiz, decimals'e dokunmaz), metadata güncelleme aracıyla adı ya da logoyu değiştirebilirsiniz (0,2 SOL), yetki kilitleme aracıyla tokenın yetkilerini kilitleyebilirsiniz (0,2 SOL). Hiçbiri decimals'i değiştirmez, çünkü onu kimse değiştiremez.

Bir tokenı örnek alıp benzerini basmak istiyorsanız, önce token durumu okuma aracıyla o tokenın decimals değerine bakın. Okuması ücretsiz ve size net bir referans verir.

Sık yapılan hatalar

  • SOL'a bağlı olmayan bir token için 9 seçmek. Faydası yok, sadece okunması zor sayılar bırakır.
  • Bir memecoin için 0 seçmek. Fiyat düşünce alım satım donar ve kimse minicik parçalar alamaz.
  • "Sonra düzeltirim" diye düşünmek. Decimals değiştirilemez. Tek yol sıfırdan yeni token basmak, yani baştan lansman.
  • Ethereum'dan 18 kopyalamak. Cüzdanlar ve borsalar 9'un ötesinde güvenilir çalışmaz.

Bu arada decimals ile supply'ı karıştırmayın. İkisi ayrı şeyler. Herhangi bir supply, herhangi bir decimals ile eşleşebilir. Yani "1 milyar coin" istemeniz, kaç decimals seçeceğinizi belirlemez.

Akılda tutulacaklar

Decimals'i bir kez seçersiniz ve geri dönüşü yoktur, o yüzden bilinçli seçin. Emin değilseniz 6 yazın, çoğu büyük Solana tokenı ve tüm Pump.fun memecoinleri bunu kullanır. 9'u yalnızca tokenınız gerçekten SOL'a bağlıysa kullanın. 0'ı ise sadece kesirli parçaların hiçbir zaman gerekmeyeceği tokenler için saklayın. Formun başında bir an durup doğru sayıyı yazarsanız, ileride tüm lansmanı baştan yapma derdinden kurtulursunuz.


Solana token decimals: sık sorulan sorular

SPL token'ın varsayılan decimals değeri kaç, Token-2022'de fark eder mi?

Sık gelen bir soru: "SPL token'ın varsayılan decimals değeri kaç?" Kısa cevap: protokol düzeyinde bir varsayılan yok. Bir mint oluşturulurken (initialize-mint adımında) decimals zorunlu bir alandır (mint'in alanlarını Solana'nın token belgesi sıralar). Alan teknik olarak daha büyük değerleri de kabul eder, ama cüzdanların ve borsaların sorunsuz işlediği aralık 0 ile 9 arasıdır. Ağ sizin yerinize doldurmaz. İnsanların "varsayılan" derken kastettiği şey, kullandıkları aracın ekrana önceden koyduğu sayıdır.

"6 mı 9 mu" karışıklığı da buradan doğar. Pump.fun 6 ile basar, USDC ve USDT 6 kullanır, SOL'un kendisi 9'dur. Gerçek tokenlere bakınca en yaygın seçim 6, ama tek bir resmi varsayılan yok. Hangi aracı kullandığınız belirler.

Token-2022 tarafında decimals alanı birebir aynı çalışır. 6 decimals'lik bir token, klasik SPL de olsa Token-2022 de olsa tam token başına 1.000.000 ham birim tutar. Değişen şey mint'in etrafındaki özellikler. Token-2022, transfer ücreti, transfer hook ve gizli transfer gibi uzantılar ekler. Bu uzantıların bazıları miktarları ham birim cinsinden okur. Örneğin bir transfer ücreti üst sınırını ham birim olarak girersiniz. 9 decimals'lik bir mint'te tek token 1.000.000.000 birimdir, o yüzden sınırı yazarken bu ölçeği bilmeniz gerekir. Decimals'i baştan doğru seçerseniz, sonraki bu ayarlar da kafa karıştırmaz.

Standart bir token için standart SPL oluşturma aracını, uzantılı bir yapı için Token-2022 aracını kullanabilirsiniz. Adım adım anlatım isterseniz token oluşturma rehberimiz süreci baştan sona gösterir.

Pump.fun token kaç decimals olmalı?

Bu soruyu form başında soruyorsanız iyi haber: aslında seçim yapmıyorsunuz. Pump.fun lansman aracında her token 6 decimals ile basılır ve bu değer kodun içine gömülüdür. Adı, sembolü ve görseli siz girersiniz, decimals kutusu karşınıza bile çıkmaz. Yani Pump.fun yolundan lansman yapacaksanız cevap her zaman 6 ve bunu değiştirme imkânınız yok.

Peki ya memecoininiz için 6'dan farklı bir sayı istiyorsanız? O zaman Pump.fun sizin yolunuz değil. Decimals'i kendiniz belirlemek istiyorsanız standart bir SPL token basmanız gerekir. Token oluşturma aracında decimals alanına ne yazarsanız o kilitlenir, 6 zorunlu değildir. Ama pratikte memecoinlerin neredeyse tamamı 6'da kaldığı için cüzdanlar ve grafik araçları bu sayıyla en uyumlu davranır. Özel bir gerekçeniz yoksa 6'dan sapmak size avantaj getirmez, sadece tanıdık olmayan bir sayı bırakır.

Hızlı kontrol: bastığınız tokenın decimals değerini doğrulamak isterseniz, mint adresini bir araca girip okutmanız yeterli. Pump.fun lansmanlarında her seferinde 6 görürsünüz.

Decimals likidite havuzunu ve listelemeyi etkiler mi?

Decimals sadece cüzdanda değil, tokenınız bir likidite havuzuna girdiğinde de devreye girer. Bir havuz fiyatı iki tokenın en küçük birimleri arasındaki orana göre hesaplar. Tokenınızın decimals'i çok düşükse, fiyat dibe vurduğunda alınıp satılabilen en küçük parça anlamsız derecede büyük kalır ve havuzda gerçek alım satım fiilen durur. 6 ya da 9'un memecoinlerde güvenli olmasının sebebi tam da bu: fiyat ne kadar düşerse düşsün ince parçalar el değiştirmeye devam eder.

İlk havuzunuzu kurduğunuzda decimals, token mint edildiği anda zaten sabitlenmiştir; likidite havuzu kurma aracında bunu tekrar girmezsiniz. Araç tokenın zincirdeki gerçek decimals değerini okur ve havuzu ona göre kurar. Yani havuz aşamasında yapacak bir şey yok; iş daha mint anında bitmiştir. O yüzden listeleme planınız varsa decimals'i baştan doğru seçmek tek şansınız.

Mevcut bir tokenı örnek alıp aynı yapıda yenisini basmak istiyorsanız, önce kaynağın decimals değerine bakın. Token kopyalama aracı bir tokenın parametrelerini örnek alır, ama hangi sayıyı kopyaladığınızı bilmeniz gerekir. SOL türevi bir tokenı kopyalarken 9, bir memecoini kopyalarken 6 görmek normaldir. Beklenmedik bir sayıyla karşılaşırsanız, kopyalamadan önce o tokenın neden öyle ayarlandığını bir düşünün.

Decimals sonradan değiştirilebilir mi?

Hayır. Decimals, token oluşturulurken mint hesabına yazılır ve sonrasında onu düzenleyecek bir komut yoktur. O mint yaşadığı sürece kalıcıdır. Bu, yeni proje sahiplerinin en çok panikle arattığı sorudur, o yüzden net konuşalım. 9 decimals'lik bir tokenı 6'ya "yükseltemezsiniz", sonradan yamayamazsınız. Pişman olduğunuz bir sayıyla çıktıysanız tek gerçek çözüm, doğru decimals ile yepyeni bir token basıp herkesi ona taşımak. Bu da doğru sayıyı ilk seferde seçmekten çok daha fazla iş.

Yanında sık sorulan birkaç soru daha:

  • Decimals toplam arzı değiştirir mi? Hayır. Arz ve decimals ayrı şeylerdir. Decimals sadece bir tam tokenın ne kadar ince bölüneceğini belirler.
  • Daha çok decimals tokenı "daha değerli" yapar mı? Hayır. Fiyat piyasadan gelir, decimals alanından değil. Fazla decimals yalnızca daha küçük kesirli işlemlere izin verir.
  • Bir cüzdan ya da gezgin decimals'i değiştirebilir mi? Hayır. Cüzdanlar değeri doğrudan mint'ten okur, yani siz ne ayarladıysanız herkes onu görür.

Karar kalıcı olduğu için bunu oluşturma anındaki tek seferlik bir seçim olarak görün. Emin olmak isterseniz, mevcut bir tokenın decimals değerini token durumu okuma aracıyla ücretsiz doğrulayabilirsiniz.

J
Yazar
J Tools Editorial

J Tools ekibinden bir yazı.

J Tools Editorial adlı yazarın tüm yazıları →

İlgili yazılar