Solana NFT คืออะไร ต้นทุนการมินต์ และความเสี่ยงที่ต้องรู้

Solana NFT คืออะไร

NFT บน Solana คือโทเคนที่มีอุปทานหนึ่งหน่วยและทศนิยมเป็นศูนย์ แค่นั้นเอง โครงสร้างเดียวกับโทเคนที่คุณสวอปทุกวัน ต่างกันตรงที่มันแบ่งไม่ได้และมีอยู่ชิ้นเดียว

คำว่า non-fungible แปลว่าแทนกันไม่ได้ SOL หนึ่งเหรียญเท่ากับ SOL อีกเหรียญเสมอ นั่นคือ fungible ส่วนตั๋วคอนเสิร์ตที่นั่ง A12 กับที่นั่ง B7 มีมูลค่าไม่เท่ากันแม้จะออกโดยงานเดียวกัน นั่นคือ non-fungible

สิ่งที่คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุดคือคิดว่ารูปอยู่บนเชน ในเกือบทุกกรณีมันไม่ได้อยู่ สิ่งที่อยู่บนเชนคือรายการที่ชี้ไปยังไฟล์เมทาดาทา และไฟล์นั้นชี้ไปยังรูปอีกที ถ้าที่เก็บไฟล์ตายไป รายการบนเชนยังอยู่แต่รูปหายไป คอลเลกชันที่เอาจริงจะเก็บไฟล์บน IPFS หรือ Arweave ด้วยเหตุนี้

Solana NFT ต่างจาก Ethereum NFT อย่างไร

ความต่างเชิงโครงสร้างอยู่ที่ว่าใครถือสถานะ บน Ethereum แต่ละคอลเลกชันมีสัญญาของตัวเองที่เก็บตารางว่าใครถือหมายเลขไหน บน Solana ไม่มีตารางนั้น แต่ละ NFT คือ Mint แยกกันหนึ่งบัญชี และการถือครองอ่านจากบัญชีโทเคนแบบเดียวกับโทเคนทั่วไป

ผลในทางปฏิบัติคือต้นทุนกับความเร็ว การมินต์บน Solana จ่ายเศษ SOL และเสร็จในไม่กี่วินาที บน Ethereum ค่าแก๊สในช่วงที่เครือข่ายแออัดอาจสูงกว่ามูลค่าของ NFT เองเสียอีก

อีกความต่างคือ compressed NFT ซึ่งเป็นรูปแบบเฉพาะของ Solana ที่เก็บข้อมูลไว้ในโครงสร้างต้นไม้แทนที่จะเปิดบัญชีเต็มให้แต่ละชิ้น การมินต์เป็นแสนชิ้นจึงเป็นไปได้จริงในต้นทุนที่รับได้ ข้อแลกเปลี่ยนคือมันต้องพึ่งตัวสร้างดัชนีเพื่ออ่าน ไม่ได้อ่านจากบัญชีตรง ๆ

มินต์ NFT บน Solana อย่างไร

ถ้าคุณเป็นผู้ซื้อ การมินต์คือการกดปุ่มบนหน้าคอลเลกชันในช่วงที่เปิดขาย คุณจ่ายราคามินต์บวกค่าธรรมเนียมเครือข่าย และได้ NFT เข้ากระเป๋าเงินทันที ตรวจให้แน่ใจว่าคุณอยู่บนโดเมนที่ถูกต้อง เพราะหน้ามินต์ปลอมคือกลโกงที่พบบ่อยที่สุดในหมวดนี้

ถ้าคุณเป็นผู้สร้าง ขั้นตอนคือเตรียมไฟล์รูป เตรียมเมทาดาทา อัปโหลดขึ้นที่เก็บถาวร แล้วสร้าง Mint ที่มีอุปทานหนึ่งหน่วยและทศนิยมศูนย์ พร้อมผูกบัญชีเมทาดาทาเข้าไป

สำหรับงานชิ้นเดียวหรือจำนวนน้อย ตัวสร้างโทเคน SPL ทำโครงสร้างนี้ให้ได้ตรง ๆ ตั้งอุปทานเป็น 1 ทศนิยมเป็น 0 แล้วเพิกถอนสิทธิ์การสร้างโทเคนเพื่อยืนยันว่าจะไม่มีชิ้นที่สองอีก ถ้าอยากแก้ชื่อหรือรูปภายหลัง อัปเดตเมทาดาทาของโทเคน ทำได้ตราบใดที่ยังไม่เพิกถอนสิทธิ์แก้ไข

มินต์บน Solana มีต้นทุนเท่าไร

สามก้อน ก้อนแรกคือค่าธรรมเนียมเครือข่าย ซึ่งเล็กมากในสภาพปกติ ก้อนที่สองคือค่าเช่าบัญชี บัญชี Mint ล็อกราว 0.0015 SOL และบัญชีเมทาดาทาล็อกเพิ่มอีก ก้อนที่สามคือค่าเก็บไฟล์ถ้าคุณใช้บริการที่คิดเงิน

รวมแล้วการมินต์ NFT หนึ่งชิ้นแบบมาตรฐานอยู่ในระดับเศษ SOL ไม่ใช่หลาย SOL ตัวเลขที่คนมักลืมคือค่าเช่าบัญชี เพราะมันไม่ใช่ค่าธรรมเนียมและได้คืนตอนปิดบัญชี แต่ระหว่างนั้นมันถูกล็อกอยู่จริง รายละเอียดอยู่ใน ค่าเช่าบัญชีบน Solana และข้อความ insufficient funds for rent

สำหรับคอลเลกชันขนาดใหญ่ ตัวเลขนี้คูณเข้าไปเร็วมาก หนึ่งหมื่นชิ้นแบบมาตรฐานคือค่าเช่าบัญชีหลายสิบ SOL ที่ถูกล็อก นี่คือเหตุผลที่ compressed NFT ถูกสร้างขึ้นมา

ประเมินคอลเลกชัน NFT อย่างไร

เริ่มที่คำถามที่ไม่มีใครอยากถาม ใครจะซื้อต่อจากคุณ NFT ไม่มีกระแสเงินสด ไม่มีสภาพคล่องอัตโนมัติ และไม่มีพูลที่รับซื้อคืนตลอดเวลา ราคาที่เห็นคือราคาที่มีคนหนึ่งคนยอมจ่ายในวันหนึ่ง

อย่างที่สอง ดูปริมาณการซื้อขายจริง ไม่ใช่ราคาต่ำสุด ราคาต่ำสุดยกขึ้นได้ด้วยการถอนของขายออกจากตลาด ส่วนปริมาณการซื้อขายต้องมีคนจ่ายเงินจริง คอลเลกชันที่ราคาต่ำสุดสูงแต่ไม่มีคนซื้อมาหลายสัปดาห์คือราคาที่ไม่มีอยู่จริง

อย่างที่สาม ดูการกระจายของผู้ถือ ถ้ากระเป๋าเงินไม่กี่ใบถือส่วนใหญ่ของคอลเลกชัน คนกลุ่มนั้นกำหนดราคาต่ำสุดได้ทั้งขาขึ้นและขาลง ใช้ วิเคราะห์กระเป๋าเงินเป็นชุด ไล่ดูว่ากระเป๋าเงินเหล่านั้นได้ทุนตั้งต้นมาจากที่เดียวกันหรือเปล่า

อย่างที่สี่ ดูว่าทีมยังอยู่ไหม คอลเลกชันจำนวนมากตายเพราะทีมหายไป ไม่ใช่เพราะงานศิลปะไม่ดี สิ่งที่บอกได้คือความถี่ของการสื่อสารและว่ามีอะไรส่งมอบหลังการขายหรือเปล่า

ความเสี่ยงของ Solana NFT

อย่างแรกคือสภาพคล่อง คุณอาจถือของที่ไม่มีใครรับซื้อในราคาไหนเลย นี่ต่างจากโทเคนที่ยังมีพูลรองรับแม้ราคาจะตก

อย่างที่สองคือลิงก์ตาย ถ้าเมทาดาทาหรือรูปถูกเก็บบนเซิร์ฟเวอร์ธรรมดาและเซิร์ฟเวอร์นั้นหยุด NFT ของคุณจะเหลือแค่รายการเปล่า ตรวจก่อนซื้อว่าไฟล์อยู่บน IPFS หรือ Arweave

อย่างที่สามคือการอนุมัติสิทธิ์ กลโกงที่พบบ่อยคือหน้ามินต์ปลอมที่ขอสิทธิ์โอน NFT ทั้งหมดในกระเป๋าเงินคุณ อ่านหน้าจอยืนยันของกระเป๋าเงินให้ครบก่อนกด ถ้ามันขอสิทธิ์มากกว่าที่ควรจะเป็นสำหรับการมินต์หนึ่งชิ้น ปิดไปเลย

อย่างที่สี่คือคอลเลกชันปลอม ชื่อและรูปคัดลอกได้หมด สิ่งเดียวที่แยกออกคือที่อยู่คอลเลกชันบนเชน คัดลอกจากแหล่งทางการเสมอ ตรรกะเดียวกับโทเคนปลอมที่อธิบายไว้ใน Honeypot token คือเหรียญที่ซื้อได้แต่ขายไม่ออก

คำถามที่พบบ่อย

ซื้อ NFT บน Solana ที่ไหน

ตลาดรองบน Solana มีหลายแห่งและเปลี่ยนความนิยมเร็ว หลักที่ควรยึดคือตรวจที่อยู่คอลเลกชันก่อนซื้อทุกครั้ง ไม่ว่าจะซื้อที่ไหน เพราะตลาดไม่ได้รับประกันว่าของที่ลงขายเป็นของแท้

ถือ NFT แล้วได้ลิขสิทธิ์งานศิลปะไหม

ไม่โดยอัตโนมัติ สิ่งที่คุณถือคือรายการบนเชนที่ชี้ไปยังไฟล์ สิทธิ์ในตัวงานขึ้นกับใบอนุญาตที่ผู้สร้างประกาศไว้ ซึ่งอยู่นอกเชนและต่างกันไปในแต่ละคอลเลกชัน อ่านก่อนถ้าเรื่องนี้สำคัญกับคุณ

ค่ารอยัลตี้ยังเก็บได้อยู่ไหม

ขึ้นกับตลาด รอยัลตี้บน Solana ไม่ได้ถูกบังคับที่ระดับโปรโตคอลในทุกกรณี ตลาดบางแห่งบังคับ บางแห่งให้ผู้ซื้อเลือก ผู้สร้างที่พึ่งรายได้ส่วนนี้ควรตรวจว่าตลาดที่ของตัวเองซื้อขายอยู่ทำอย่างไร

NFT กับโทเคนทั่วไปต่างกันที่โค้ดไหม

บน Solana ต่างกันที่ค่าพารามิเตอร์เป็นหลัก อุปทานหนึ่งหน่วย ทศนิยมศูนย์ และสิทธิ์การสร้างโทเคนที่ถูกเพิกถอน โปรแกรมโทเคนที่ใช้เป็นตัวเดียวกัน สิ่งที่เพิ่มเข้ามาคือมาตรฐานเมทาดาทาที่ตลาดใช้อ่านรายละเอียดของงาน

ขาย NFT ที่ไม่มีคนซื้อได้อย่างไร

ตั้งราคาให้ต่ำกว่าราคาต่ำสุดปัจจุบันคือทางเดียวที่ได้ผลจริง ถ้ายังไม่มีคนซื้อ แปลว่าไม่มีอุปสงค์ที่ราคานั้น การถือรอไม่ได้สร้างอุปสงค์ขึ้นมาเอง

ปิดบัญชี NFT ที่ไม่ต้องการเพื่อคืนค่าเช่าได้ไหม

ได้ ถ้าคุณเผา NFT ทิ้ง บัญชีโทเคนจะว่างและปิดเพื่อคืนค่าเช่าได้ วิธีทำอยู่ใน เผาโทเคนที่ไม่ต้องการ แล้วตามด้วย ปิดบัญชีโทเคนที่ว่างเปล่า จำไว้ว่าการเผาย้อนกลับไม่ได้ อย่าเผาของที่ยังอาจมีมูลค่า