Pump.fun Bonding Curve Mekaniği: Fiyat Nasıl Hareket Eder

Pump.fun'da her gün binlerce yeni memecoin çıkıyor. Bunların küçük bir kısmı eğriyi tamamlayıp PumpSwap'e geçiyor; çoğu bonding curve içinde sıfıra yakın bir değerde kalıyor. Bir token'ın hangi tarafta olduğunu anlamak için bonding curve'ün nasıl çalıştığını bilmek şart. Bu yazı bonding curve matematiğini, fiyatın arza göre nasıl hareket ettiğini, graduation'ı neyin tetiklediğini ve trader olarak neye dikkat etmen gerektiğini ele alıyor.

Bonding curve nedir

Bonding curve, token fiyatının dolaşımdaki arza göre bir matematik formülüyle belirlendiği otomatik fiyatlama mekanizmasıdır. Geleneksel emir defteri yok; sen alırsın, dolaşımdaki arz artar, sonraki alımın fiyatı yükselir. Sen satarsın, arz azalır, sonraki satışın fiyatı düşer. Eğri yukarı doğru gider ve alımlar sürdükçe dikleşir.

Pump.fun'ın eğrisi aslında sabit çarpım kuralıyla (x × y = k) sanal rezervler üzerinde çalışır; fiyat, sanal SOL rezervinin karesiyle büyür. Pratik anlamı: eğrideki token'ların ilk yarısı yaklaşık 17,6 SOL'a satılır, ikinci yarısı ise kalan 67 SOL civarını ister. Eğrinin başında 1 SOL ile büyük miktarda token alabilirsin; sonunda aynı 1 SOL çok daha az token getirir.

Pump.fun bonding curve mekaniği ve parametreleri

Bu yazı yazılırken Pump.fun, SOL eşli coin'ler için aşağıdaki parametreleri kullanıyor. USDC eşli coin'ler farklı rezervlerle başlar ve parametreler zamanla değişebilir; platformun genel işleyişi Pump.fun'ın kendi dokümantasyonunda anlatılıyor.

• Toplam arz: 1.000.000.000 token (Mayhem Mode coin'leri istisna)
• Eğrinin sanal SOL rezervi: 30 SOL (başlangıç noktası)
• Tamamlanma: eğrideki 793,1 milyon token'ın sonuncusu satılınca; o noktada eğriye yaklaşık 85 SOL girmiş olur
• Protokol ücreti: her alım satımda kesilir, oranı market cap'e göre kademelidir
• Creator ücreti: coin'de bir creator tanımlıysa ayrıca kesilir ve creator kasasında (creator vault) birikir

Eğri şu mantıkla çalışıyor: eğriye SOL girdikçe fiyat yükselir. Eğrideki son token satılınca eğri tamamlanır ve alım satımı durdurur. Ardından ayrı bir geçiş işlemi kalan 206,9 milyon token'ı ve toplanan SOL'u (0,015 SOL'luk taşıma ücreti düşülerek) PumpSwap'teki bir havuza taşır; daha eski coin'ler bu adımda Raydium'a taşınıyordu. LP token'ları yakılır ve coin artık PumpSwap'te işlem görür.

Curve'in 5 evresi

Evre 1: Launch (0-5 SOL)

Token oluşturulur ve eğriye ilk 5 SOL girer. İlk alıcılar arasında creator'ın kendi alımı ve sniper bot'lar olabilir. Bu bandın sonunda eğrideki token'ların yaklaşık %19'u satılmış, fiyat başlangıcın 1,36 katına çıkmıştır.

Evre 2: Erken momentum (5-25 SOL)

5 ile 25 SOL arasında eğri fiyatı yaklaşık 2,5 katına çıkar. Bu bandın sonunda token'ların yaklaşık %61,5'i satılmıştır. Hacim ve holder sayısı genelde bu aralıkta büyür; çoğu coin ise eğriyi hiç tamamlamaz.

Evre 3: Orta evre (25-50 SOL)

25 ile 50 SOL arasında fiyat yaklaşık 2,1 kat daha artar ve token'ların yaklaşık %84,6'sı satılmış olur. Her yeni SOL bir öncekinden daha az token getirir.

Evre 4: Graduation yaklaşımı (50-85 SOL)

50 SOL'dan tamamlanmaya kadar fiyat yine yaklaşık 2,1 kat artar; son 35 SOL token'ların yalnızca %15 kadarını alır. Bir SOL'un fiyat etkisi burada en küçüktür; sert hareketler formülden değil, gönderilen SOL miktarından gelir.

Evre 5: Graduation

Eğrideki son token satılınca eğri tamamlanır; ayrı bir geçiş işlemi ayrılmış token'ları ve SOL'u PumpSwap'teki bir havuza yatırır, LP yakılır. Coin'in mint ve freeze yetkisi eğri döneminde de zaten yoktur. Fiyat artık havuzda belirlenir.

Trader olarak ne zaman al, ne zaman sat

Eğri her zaman karşı taraftır: tamamlanmadan önce istediğin an eğriye geri satabilirsin. Bir SOL'un fiyatı en çok oynattığı yer eğrinin dibidir, yani slippage en çok orada hissedilir.

Ücretler eğri fiyatının üstüne eklenir: alımda ücret, SOL eğriye ulaşmadan kesilir; satışta ise sana ödenecek SOL'dan düşülür.

Eğri tamamlandıktan sonra işlemler PumpSwap'te, gerçek likiditeye karşı yapılır. Bu yazı bir giriş ya da çıkış zamanı önermez; yatırım tavsiyesi değildir.

Birden çok cüzdanla alım satım için Solana multi-swap aracı piyasayı kendisi seçer: mezuniyetten önce eğri, sonra PumpSwap, o da yoksa LaunchLab, Raydium, Orca ya da Meteora. Solana bundled trade aracı alım ve satımları ya hep ya hiç mantığıyla çalışan Jito paketlerine böler; bir pakete kaç alımın ya da satışın sığacağı platforma bağlıdır.

Launcher olarak Pump.fun'da nasıl token açılır

Token'ı Pump.fun arayüzünden ya da araçlarla açabilirsin. Pump.fun token oluşturma aracı kod yazmadan eğri üzerinde lansman yapar: ad, sembol, görsel, açıklama, sosyal linkler ve isteğe bağlı creator alımı. Pump.fun programı coini baştan mint ve freeze yetkisi olmadan oluşturur; LP ise ancak geçişte oluşur ve yakılır.

Lansmandan sonra Solana multi-sender aracı erken holder'lara ödül dağıtmak için CSV listesinden toplu gönderim yapıyor. Holder dağılımını izlemek için Solana token snapshot aracı mint adresinden güncel holder listesini çıkarıyor.

Yaygın yanılgılar

"Bonding curve manipüle edilebilir": Pump.fun bonding curve'ünde creator fiyatı ayarlayamaz ve matematik herkese açıktır. Ama hacim wash trading ile şişirilebilir ve program güncellenebilir.

"Graduation = otomatik kazanç": Hayır. Mezuniyet yalnızca işlem yerini değiştirir. Graduation hedef değil, başka bir piyasanın başlangıcı.

"Erken al, mezuniyette sat, kazan": Eğri tek başına fiyatı başlangıçtan tamamlanmaya kadar yaklaşık 14,7 katına çıkarır; ötesi mezuniyetten sonra, açık piyasada olur. Çoğu coin eğrisini hiç tamamlamaz.

"Hacmi yüksek olanlar daha güvenli": Bot'lar hacim üretebilir. Kimin işlem yaptığına ve kimin tuttuğuna DexScreener'da bak.

Sırada ne var

Bonding curve mantığı oturduktan sonra Pump.fun'da lansman ve işlem akışını sıfırdan kurabilirsin. Lansman için Pump.fun token oluşturma aracı, mezuniyet sonrası işlem için multi-swap aracı. Eğrisiz klasik bir lansman yapmak istiyorsan Solana token oluşturucu aracı ve Raydium havuzu açma aracı bir alternatif. Daha fazla rehber için Solana token rehberlerine ve Solana etiket sayfasına göz at.

---

Curve boyunca sayısal bir örnek: kaç SOL, hangi fiyat

Bonding curve'i somutlaştırmak için tek bir token'ın eğrisi dolarken fiyatın nasıl yol aldığına bakalım. Pump.fun'da eğri sabit çarpım mantığıyla çalışır, yani eğrideki SOL arttıkça satışta kalan token azalır ve birim fiyat hızlanarak yükselir. Aşağıdaki kademeler kabaca bu eğriyi anlatır; gerçek rakamlar token'ın başlangıç parametrelerine göre küçük farklar gösterir.

• Eğride ~2 SOL: fiyat en düşük seviyesine yakındır. İlk alıcılar en ucuza girer; ama bir SOL'un fiyatı en çok oynattığı yer de burasıdır.
• Eğride ~15 SOL: birim fiyat ilk seviyenin yaklaşık 2,25 katına çıkmıştır. Bu seviyede erken alıcı kâğıt üstünde belirgin bir kâra geçer, ama likidite hâlâ incedir.
• Eğride ~40 SOL: eğri dikleşir. Aynı miktarda SOL artık çok daha az token alır; fiyat lansman anının yaklaşık 5,4 katına çıkmıştır.
• Eğride ~70 SOL: graduation'a sayılı SOL kalmıştır. Büyük bir alım eğriyi tek hamlede sona yaklaştırabilir; yine de bir SOL'un fiyat etkisi burada en küçüktür.
• Eğride ~85 SOL: son token satılır, eğri tamamlanır; ayrı bir geçiş işlemi token'ı PumpSwap'e taşır ve fiyat artık AMM havuzunun arz-talebine göre belirlenir.

Aynı 1 SOL'luk alım, eğrinin başında ve sonunda çok farklı miktarda token verir. Erken girişin avantajı da, geç girişin slippage riski de bu eğriden doğar. Kendi lansmanında oluşturma ve bundle alım akışıyla ilk alımları, token'ı oluşturan işlemle aynı pakete koyabilirsin.

Graduation sonrası: PumpSwap'e geçiş ve fiyat etkisi

Graduation'dan sonra fiyat bambaşka bir mantıkla oluşur. Eğri tamamlanıp token PumpSwap'e geçtiğinde üç şey değişir ve bunları bilmek graduation'dan hemen sonra alım satım yapanlar için kritiktir.

Fiyat artık eğriyle değil havuzla belirlenir

Eğride fiyat alımla yukarı, satımla aşağı giderdi ve formül belliydi. PumpSwap'te fiyatı havuzdaki arz ile talep belirler. Yukarı ivme garantili değildir; aynı satış fiyatı daha çok oynatır, çünkü havuzdaki gerçek SOL (yaklaşık 85) eğrinin sonundaki sanal derinlikten (yaklaşık 115 SOL) azdır.

Likidite ve slippage tablosu farklılaşır

Geçiş işlemi eğride toplanan SOL'u (0,015 SOL'luk taşıma ücreti düşülerek) ve 206,9 milyon token'ı havuza yatırır ve LP token'larını yakar. Yakılan LP, kimsenin bu başlangıç likiditesini çekemeyeceği anlamına gelir, ama havuz derinliği yine de sınırlıdır. Büyük emirlerde slippage ciddi olur; bu yüzden graduation sonrası ilk dakikalarda küçük dilimlerle işlem yapmak mantıklıdır. Birden çok cüzdandan giriş yapacaksan toplu işlem aracı alımları Jito paketleri halinde gönderir.

Launcher tarafında ne değişir

Token graduate olduğunda ilk havuz geçiş işlemiyle kendiliğinden kurulur; ek likidite eklemek, ikinci bir parite açmak ya da farklı bir DEX'te havuz oluşturmak tamamen sana kalır. Kendi Raydium havuzunu manuel kurmak ya da mevcut likiditeyi genişletmek istediğinde Raydium likidite havuzu kurma aracıyla pariteyi ve başlangıç fiyatını kendin belirleyebilirsin.

Graduation'ı bir "garanti pump" sinyali sanmak en pahalı yanılgılardan biridir. Eğrinin dolması yalnızca eğrideki token'ların satıldığını gösterir, projenin sağlıklı olduğunu değil. Geçişten sonra fiyat tamamen piyasaya kalır.

Bonding curve'ü lansmanın tamamına bağla

Fiyat eğrisini, memecoin ile utility token lansman yapıları arasındaki farklarla birlikte oku. Klasik lansmanda havuzun nasıl açıldığını Raydium V4 likidite havuzu açma rehberiyle, sonraki dağılımları ise 121 cüzdanlık PUMP kilit açılımı analiziyle incele.

Pump.fun bonding curve: sık sorulan sorular

Bonding curve dolunca ne olur?

Son token satılınca eğri tamamlanır. Ardından ayrı bir geçiş işlemi SOL'u ve kalan token'ları PumpSwap'te bir havuza taşır, LP token'ları yakılır ve fiyatı artık havuzdaki arz ve talep belirler.

Graduation için kaç SOL gerekir?

Tetikleyici token tarafındadır: eğrideki son token satılınca eğri tamamlanır. SOL eşli bir coin'de o noktaya kadar yaklaşık 85 SOL girmiş olur; bu ayrı bir kural değil, parametrelerin sonucudur. Dolar karşılığı SOL'un fiyatıyla değişir.

Bonding curve'de erken almak her zaman kârlı mı?

Hayır. Erken giriş ucuzdur ama token'ların büyük çoğunluğu hiç graduate olmaz; eğride takılıp kalan bir token'da erken alıcı da kaybeder. Erken girişin avantajı ancak token ilgi görmeye devam ederse işe yarar.